Zo herken je een sms of WhatsApp-bericht van een oplichter: let op deze signalen

Een sms of WhatsApp-bericht lijkt soms onschuldig. Een bericht over een pakket dat onderweg is, een zogezegd probleem met je bankkaart of een bekende die plots om geld vraagt. Toch kan achter zo'n bericht een oplichter schuilgaan.

Volgens de FOD Economie worden steeds vaker verschillende berichtendiensten gebruikt om mensen te misleiden. Oplichters doen zich daarbij voor als banken, overheidsdiensten, bedrijven, maar ook als familieleden of bekenden.

Maar hoe herken je zo'n bericht?

Krijg je plots een sms van een organisatie waarmee je helemaal niets verwacht? Dan is het verstandig om extra voorzichtig te zijn.

Een klassiek voorbeeld is een bericht waarin staat dat je pakket onderweg is en je nog een kleine betaling moet uitvoeren. Andere veelgebruikte verhalen gaan over een geblokkeerde bankkaart, een openstaande factuur, een belasting die onmiddellijk betaald moet worden of een probleem met je account.

De FOD Economie waarschuwt dat dergelijke berichten vaak proberen om je snel te laten handelen.

Een van de belangrijkste alarmsignalen is een link in het bericht.

Oplichters sturen je bijvoorbeeld naar een website die sterk lijkt op die van een bank, overheidsdienst of bekende onderneming. Daar wordt vervolgens gevraagd om persoonlijke gegevens, bankgegevens of beveiligingscodes in te vullen.

Dat de website er professioneel uitziet, betekent volgens de FOD Economie dus niet dat ze betrouwbaar is. Fraudeurs maken steeds overtuigender nagemaakte websites.

De eenvoudigste regel is daarom: klik niet op de link in een verdacht bericht. Ga zelf naar de officiële website of app van de organisatie en controleer daar of er werkelijk iets aan de hand is.

Ook de toon van het bericht kan veel verklappen.

"Betaal vandaag nog", "je account wordt geblokkeerd" of "er is een verdachte transactie vastgesteld" zijn voorbeelden van boodschappen die bewust druk creëren. De bedoeling is dat je niet rustig nadenkt, maar onmiddellijk doet wat gevraagd wordt.

De FOD Economie raadt aan om bij twijfel net het tegenovergestelde te doen: neem tijd, controleer de informatie en contacteer de organisatie via een officieel kanaal.

Een veelgemaakte fout is ervan uitgaan dat een bericht betrouwbaar is omdat de naam van een bekende organisatie erin staat.

Oplichters kunnen zich bijvoorbeeld voordoen als je bank, itsme, een overheidsdienst, een pakjesbedrijf of een andere bekende onderneming. Ook WhatsApp-berichten kunnen daarbij worden gebruikt.

Krijg je een bericht van een zogezegd bekende organisatie, controleer dan zelf via de officiële website of app. Gebruik daarvoor niet de link of het telefoonnummer uit het verdachte bericht.

Ook berichten van bekenden verdienen soms extra aandacht. Oplichters kunnen proberen iemand na te bootsen of een account gebruiken dat niet door de echte persoon wordt beheerd.

Krijg je bijvoorbeeld via WhatsApp plots de vraag om dringend geld over te schrijven? Bel de persoon dan rechtstreeks via een nummer dat je al kende. Niet via een nummer of link die in het bericht staat.

Niet alleen hyperlinks worden misbruikt. Volgens de FOD Economie gebruiken fraudeurs ook QR-codes om mensen naar valse websites te sturen.

Een QR-code kan er betrouwbaar uitzien terwijl hij naar een frauduleuze website leidt. Scan daarom niet zomaar een code uit een onverwacht bericht.

De veiligste reactie is eenvoudig: niet klikken, niet antwoorden en geen gegevens doorgeven.

Een verdachte sms, WhatsApp of ander bericht kan worden doorgestuurd naar [email protected]. Safeonweb gebruikt meldingen onder meer om verdachte links te laten blokkeren.

Heb je toch bankgegevens of beveiligingscodes doorgegeven? Neem dan onmiddellijk contact op met je bank. Bij misbruik van een betaalkaart kun je ook Card Stop contacteren. Als er geld is verdwenen, doe je bovendien zo snel mogelijk aangifte bij de politie.

De belangrijkste vuistregel blijft uiteindelijk simpel: een bericht dat je onder druk zet om snel te klikken, betalen of gegevens door te geven, verdient altijd extra controle.