Dit dreigt er voor jouw geld als België de torenhoge schulden niet onder controle krijgt

De Belgische begrotingsproblemen worden steeds moeilijker te negeren. Terwijl de federale regering zich voorbereidt op een nieuwe zware begrotingsronde, loopt de rente op Belgische staatsobligaties verder op. Economen waarschuwen dat België daardoor steeds minder ruimte krijgt om de problemen voor zich uit te schuiven.

De langetermijnrente is inmiddels boven 3,8 procent gestegen, het hoogste niveau sinds 2012. Dat betekent niet dat de Belgische begroting plots ontspoort, maar volgens econoom Willem Sas komt er wel een duidelijke waarschuwing vanuit de financiële markten.

“Er is vandaag geen reden tot paniek”, zegt Sas. Tegelijk ziet hij weinig ruimte voor de regering om de ontwikkeling zomaar te negeren.

De hogere marktrente heeft niet onmiddellijk een enorme impact op de Belgische overheidsfinanciën. België heeft immers veel schulden uitstaan die in het verleden tegen veel lagere rentevoeten werden afgesloten.

Dat voordeel verdwijnt echter geleidelijk. Wanneer oude leningen vervallen, moeten ze worden vervangen door nieuwe financiering. Die nieuwe schuld wordt aanzienlijk duurder.

“Je ziet dat proces nu beginnen”, aldus Sas. De gevolgen voor de begroting zullen volgens hem dan ook steeds duidelijker worden.

Econoom Selien De Schryder ziet vooral een risico op langere termijn. Wanneer de rente gedurende langere tijd hoger ligt dan de economische groei, kan volgens haar een zogenaamde rentesneeuwbal ontstaan.

“Een steeds groter deel van de begroting gaat dan naar rentebetalingen”, waarschuwt ze.

Voor de regering-De Wever komt de rentestijging op een bijzonder ongelegen moment. De coalitie moet tijdens de komende begrotingsgesprekken ongeveer 10 miljard euro vinden om de overheidsfinanciën verder op orde te krijgen.

Daarbij liggen onder meer besparingen en fiscale maatregelen opnieuw op tafel.

Volgens Sas is vooral het vertrouwen van de financiële markten van belang. “Het cruciale is dat er een akkoord komt en dat de regering stabiliteit uitstraalt.”

De problemen verdwijnen bovendien niet na één begrotingsakkoord. De vergrijzing, hogere pensioenuitgaven, defensie-investeringen en de klimaattransitie zullen de komende jaren extra druk veroorzaken.

“Er is geen enkele maatregel die dit probleem in één keer oplost”, zegt Sas. Volgens hem zijn meer economische groei, efficiëntere overheidsuitgaven en structurele hervormingen tegelijk noodzakelijk.

De Schryder waarschuwt intussen dat uitstel steeds duurder kan worden. “Politici moeten beseffen dat ze het schip nog kunnen keren”, zegt ze, “en dat ze dat liefst zelf doen en niet de financiële markten laten bepalen wanneer het moet.”

Bron: VRT NWS