Wie dacht dat de terugbetaling van zijn staatsbon gewoon zou betekenen dat het volledige ingelegde bedrag opnieuw op de rekening zou staan, kreeg deze week voor een onaangename verrassing te maken. Bij verschillende beleggers bleek er een klein bedrag van het kapitaal te ontbreken.
Op het eerste gezicht gaat het soms maar om enkele tientallen euro's. Toch zorgt de inhouding voor heel wat verbazing, vooral omdat de betrokken spaarders ervan uitgingen dat ze bij afloop hun oorspronkelijke bedrag volledig zouden terugkrijgen.
Een belegger die 100.000 euro in de staatsbon had gestoken, zag bijvoorbeeld 99.960 euro op zijn rekening verschijnen. De verschuldigde interesten kwamen vervolgens via een afzonderlijke verrichting binnen. Het verschil bedroeg dus 40 euro.
Volgens beleggingsexpert Pascal Paepen heeft de opmerkelijke situatie te maken met de manier waarop de nieuwe meerwaardebelasting voor deze specifieke staatsbon wordt toegepast. De waarde van het effect op een bepaalde datum speelt daarbij een belangrijke rol.
De staatsbon die in september 2025 werd uitgegeven, had op 31 december van dat jaar een waarde van ongeveer 99,96 procent. Daardoor wordt er voor de fiscale berekening een meerwaarde vastgesteld, ook al ontvangt de belegger bij de uiteindelijke terugbetaling uiteindelijk gewoon zijn oorspronkelijke nominale bedrag.
Dat leidt tot een opvallende situatie: iemand kan volgens de fiscale berekening een meerwaarde hebben gerealiseerd zonder dat hij in de praktijk winst heeft gemaakt op zijn oorspronkelijke investering.
Ook wie zijn staatsbon via een bank aankocht, kan met dezelfde verwerking worden geconfronteerd. Banken houden de verschuldigde belasting automatisch in wanneer de wettelijke voorwaarden daarvoor van toepassing zijn.
Toch hoeft het ingehouden bedrag niet definitief verloren te zijn. Beleggers zouden de belasting in bepaalde gevallen later kunnen recupereren via hun personenbelasting. Daarvoor moeten ze wel de nodige bewijsstukken bewaren en de juiste gegevens in hun belastingaangifte opnemen. Volgens Paepen zal daarvoor een aangepast vak in de aangifte worden voorzien.
De kwestie zorgt ondertussen voor frustratie bij beleggers die de staatsbon net beschouwden als een eenvoudige en relatief veilige manier om hun spaargeld te laten renderen. De complexiteit van de nieuwe fiscale regels maakt de situatie volgens de expert onnodig ingewikkeld.
Intussen is er alweer een nieuwe staatsbon uitgegeven. Die heeft een nettorendement van 1,93 procent voor de looptijd van één jaar en 2,59 procent voor de tienjarige variant. Voor deze nieuwe uitgifte speelt de specifieke fiscale overgangssituatie rond de peildatum van eind 2025 niet op dezelfde manier.
De belangrijkste boodschap voor wie geld terugkrijgt van de oude staatsbon is daarom vooral: controleer het bedrag op de rekening en gooi de documenten over de belegging niet weg. Het ontbrekende bedrag kan mogelijk later via de belastingaangifte worden rechtgezet.