Onderzoekers ontdekken waar in huis de meeste bacteriën zitten

Wie denkt dat het toilet de vuilste plek in huis is, heeft het volgens onderzoek niet helemaal bij het rechte eind. De grootste bacteriële hotspots bevinden zich namelijk opvallend vaak in de keuken. Vooral voorwerpen die dagelijks worden gebruikt om schoon te maken, kunnen zelf een broeihaard van micro-organismen worden.

Dat blijkt onder meer uit een onderzoek van NSF International, waarbij onderzoekers in 22 huishoudens verschillende alledaagse oppervlakken en voorwerpen onderzochten. Ze namen stalen van 30 plaatsen in huis en keken onder meer naar bacteriën, gisten en schimmels. De resultaten waren opvallend: de keuken bleek veel vaker een microbiële hotspot dan de meeste mensen vooraf verwachtten.

De absolute nummer één was de keukenspons of vaatdoek. Dat klinkt misschien vreemd, want net daarmee proberen we vuil en bacteriën te verwijderen. Maar een spons is warm, vochtig en komt voortdurend in contact met voedselresten. Daardoor vormt ze een ideale omgeving voor micro-organismen.

In het onderzoek werden bij meer dan 75 procent van de onderzochte sponzen en vaatdoeken coliforme bacteriën aangetroffen. Die groep bacteriën omvat onder meer soorten zoals E. coli en Salmonella en kan wijzen op mogelijke fecale verontreiniging.

Ook een onderzoek dat later in verschillende Europese landen werd uitgevoerd, bevestigde dat schoonmaakmaterialen zoals sponzen en doeken een grote verscheidenheid aan bacteriën kunnen bevatten. De onderzoekers onderzochten 302 stalen uit 74 huishoudens in Frankrijk, Hongarije, Noorwegen, Portugal en Roemenië.

Op de tweede plaats in het NSF-onderzoek stond de keukengootsteen. Daar werden eveneens hoge concentraties micro-organismen gevonden. Bovendien kan voedselafval zich ophopen rond de afvoer, waardoor vocht en voedingsstoffen voor bacteriën voortdurend aanwezig blijven.

Een recenter onderzoek naar keukens en badkamers vond eveneens hoge bacteriële aantallen in gootstenen en afvoeren. In dat onderzoek behoorden de afvoer van de keukengootsteen en de spons tot de plekken met de hoogste bacteriële belasting.

Toch betekent dat niet dat de badkamer schoon is. Een van de opvallendste plekken daar was de houder van de tandenborstel. In het NSF-onderzoek werden daar op 27 procent van de onderzochte exemplaren coliforme bacteriën aangetroffen. De combinatie van vocht, een donkere omgeving en resten water maakt zo'n houder een geschikte plaats voor bacteriegroei.

Ook kranen en handgrepen kunnen bacteriën bevatten. Dat geldt zowel voor de keuken als de badkamer, omdat ze voortdurend worden aangeraakt.

Opvallend genoeg scoorde de toiletbril in het NSF-onderzoek lager dan verschillende plaatsen in de keuken. De onderzoekers vonden gemiddeld veel meer micro-organismen op de keukenspons en in de gootsteen dan op de toiletbril.

Dat betekent overigens niet dat het toilet niet regelmatig moet worden schoongemaakt. Het toont vooral aan dat een oppervlak er schoon kan uitzien zonder dat het microbiologisch gezien vrij is van bacteriën.

De belangrijkste les uit de onderzoeken is dan ook simpel: let niet alleen op wat zichtbaar vuil is. Vooral vochtige plekken en voorwerpen die vaak met voedselresten of handen in contact komen, verdienen extra aandacht. Regelmatig schoonmaken en het tijdig vervangen of wassen van keukendoeken en sponzen kan helpen om de hoeveelheid micro-organismen in huis te beperken.