Gazon herstellen na de droogte: zo krijg je je grasmat weer groen

Een lange periode van hitte en droogte laat bijna geen gazon ongemoeid. Waar het gras enkele weken geleden nog mooi groen lag, verschijnen nu gele, bruine of zelfs volledig kale plekken. Toch betekent een dor gazon niet automatisch dat het gras verloren is. Gras kan zich na droogte vaak opnieuw herstellen, zeker wanneer de wortels nog leven. De kunst is vooral om niet te snel met allerlei producten of water aan de slag te gaan.

Voor wie zijn gazon opnieuw mooi wil krijgen, is het einde van de zomer bovendien een interessant moment. Eind augustus en september zijn volgens Tuinadvies geschikte maanden om beschadigde grasmatten grondig aan te pakken.

Een bruin gazon ziet er dramatischer uit dan het soms werkelijk is. Tijdens droogte kan gras in een soort rusttoestand terechtkomen en verkleuren. Zodra er opnieuw voldoende vocht beschikbaar is, kunnen delen van de grasmat weer groen worden.

De Vlaamse Milieumaatschappij benadrukt daarom dat het tijdens droge periodes normaal is dat een gazon geel wordt. Het gras kan zich na regen relatief snel herstellen.

Kijk daarom eerst goed naar de toestand van je gras. Als er na regen opnieuw groene sprietjes verschijnen, is het meestal niet nodig om de volledige grasmat opnieuw aan te leggen. Zijn er echter grote stukken volledig afgestorven, dan kan doorzaaien noodzakelijk worden.

Een veelgemaakte reflex is om een dor gazon iedere avond kort water te geven. Dat is niet de beste aanpak. De VMM adviseert om bij langdurige droogte liever één keer per week grondig water te geven dan dagelijks een klein beetje. Daardoor kunnen planten dieper wortelen en worden ze minder gevoelig voor droogte. Water geven doe je bij voorkeur 's morgens of 's avonds, wanneer er minder verdamping is.

Bovendien vraagt Vlaanderen momenteel extra aandacht voor zuinig watergebruik. De waterstanden en grondwaterstanden staan op verschillende plaatsen onder druk. De Vlaamse overheid raadt daarom aan om verstandig om te springen met water en een gazon niet nodeloos groen te proberen houden tijdens een droogteperiode.

Een goede regenbui is dus vaak veel interessanter dan voortdurend met de tuinslang aan de slag te gaan.

Wanneer het gras opnieuw begint te groeien, kan het gazon voorzichtig worden gemaaid. Zet de maaier daarbij niet extreem laag. Een te kort gemaaid gazon is gevoeliger voor droogte en heeft minder bladoppervlak om energie op te bouwen.

De beschadigde grasmat kan vervolgens worden bekeken. Is ze vooral vervilt en zit er veel dood materiaal tussen de grassprieten, dan kan verticuteren helpen. Daarbij wordt de viltlaag van dood gras en mos verwijderd, zodat licht en lucht opnieuw beter tot bij de bodem komen. Na het verticuteren kan het gazon er tijdelijk zelfs slechter uitzien. Dat is normaal: het doel is ruimte creëren voor nieuw en bestaand gras.

Zijn er na de droogte duidelijke kale plekken ontstaan, dan is september een geschikt moment om die opnieuw in te zaaien. Gras zaaien kan volgens Tuinadvies vooral tussen half maart en begin juni en opnieuw in september en oktober.

Maak de kale bodem eerst los en zo egaal mogelijk. Zaai het graszaad vervolgens gelijkmatig uit en hark het lichtjes in. Een dun laagje potgrond kan helpen om het zaad te bedekken. Daarna moet de bodem voldoende vochtig blijven.

Dat laatste is belangrijk: nieuw gras kan niet tegen een uitdrogende kiemlaag. Bij gebrek aan regen moet dus gericht worden gesproeid. Volgens Tuinadvies moet de grond tijdens de eerste weken na het zaaien constant voldoende vochtig blijven.

Wanneer het gras weer groeit en eventuele kale plekken zijn ingezaaid, kan ook bemesting aan bod komen. Na verticuteren kan een geschikte najaarsmeststof helpen om de grasmat sterker richting herfst en winter te laten gaan. Tuinadvies adviseert bij een gazon dat nog redelijk intact is om na het verticuteren een kwalitatieve najaarsmeststof te gebruiken. Bij grote kale plekken is het logischer om eerst door te zaaien en daarna te bemesten.

Overdrijf daarbij niet. Meer mest betekent niet automatisch sneller herstel. De bodem, vochtigheid en toestand van het gras bepalen hoeveel herstel mogelijk is.

De droogte kan ook aanleiding zijn om het gazon iets anders te bekijken. Kort gemaaide grasmatten hebben het tijdens langdurige droogte vaak moeilijker. Langere graszones kunnen beter standhouden, terwijl ook klaver en andere planten bijdragen aan een meer gevarieerd gazon.

Wie grote delen van zijn tuin niet voortdurend kort maait, kan daardoor niet alleen water besparen, maar ook meer ruimte creëren voor insecten.

En dat past bij een bredere Vlaamse aanpak: de VMM raadt aan om de bodem zoveel mogelijk water te laten vasthouden en verharding te beperken. Hoe meer water rechtstreeks in de bodem kan infiltreren, hoe beter de tuin bestand is tegen droge periodes.

Een gazon hoeft na een droge zomer dus niet meteen volledig opnieuw aangelegd te worden. Geef levend gras eerst de kans om te herstellen, verwijder dood materiaal, zaai kale plekken opnieuw in en gebruik water verstandig.

Wie nu gericht te werk gaat, kan de grasmat nog voor de winter flink verbeteren. En misschien is dat wel de belangrijkste les van een droge zomer: een gazon dat iets langer mag groeien en een bodem die meer water kan vasthouden, komt een volgende droogteperiode vaak beter door.