Het Belgisch wegenvignet komt er: dit verandert er in 2027

23 mei , 17:00 • Verkeer

Het hing al jaren als een donderwolk boven de Belgische politiek, maar de kogel is nu definitief door de kerk: vanaf 2027 introduceert België een algemeen wegenvignet. Waar eerdere pogingen strandden in communautair gesteggel, hebben de drie gewesten (Vlaanderen, Wallonië en Brussel) nu de neuzen in dezelfde richting gekregen.

Wat betekent dit voor jouw portemonnee, waarom stemde Brussel plotseling in, en welke Europese juridische valstrikken liggen er nog op de loer? Een overzicht van de radicale koerswijziging op de Belgische wegen.

De Cijfers: Wat gaat het kosten en opleveren?

Het toekomstige vignet wordt geen papieren sticker op de voorruit, maar een volledig digitaal systeem gekoppeld aan kentekenherkenning (ANPR-camera's). De tarieven en verwachte opbrengsten zijn inmiddels concreter geworden:

€100 per jaar voor een standaard personenwagen.
€125 per jaar voor oldtimers en voertuigen ouder dan twintig jaar (vanwege hun hogere emissie-impact).
Kortere termijnen (zoals dag-, week- of maandpassen) worden voorzien voor buitenlandse toeristen en incidentele gebruikers.
€200 miljoen netto per jaar: Dat is de herziene, totale opbrengst die de gewesten verwachten te verdelen.

De politieke belofte die hieraan gekoppeld is, klinkt resoluut: elke euro die het vignet opbrengt, wordt wettelijk geoormerkt voor de rechtstreekse herinvestering in de wegeninfrastructuur. Gezien de historische achterstand in het onderhoud van zowel de Vlaamse als Waalse wegen en kunstwerken (zoals viaducten en tunnels), is dat geld meer dan welkom.

De Brusselse bocht: Waarom nu wel?

Dat er vóór de zomer van 2026 (streefdatum eind juni) een politiek akkoord op tafel ligt, is een kleine miracel. Jarenlang was de Brusselse regio de grote spelbreker.

De Kilometerheffing

Brussel hield hardnekkig vast aan het idee van een slimme kilometerheffing (SmartMove), waarbij automobilisten betaalden per gereden kilometer, afhankelijk van het tijdstip en de locatie. Dit systeem was technisch complex, politiek onpopulair in Vlaanderen en Wallonië (waar veel pendelaars vandaan komen) en duur in de uitvoering.

Met de installatie van de nieuwe Brusselse gewestregering is die eis geruisloos naar de prullenbak verwezen. Brussel kiest nu eieren voor haar geld en sluit zich aan bij het vignetmodel van Vlaanderen en Wallonië. Voor de burger is dit een zegen: het voorkomt een 'kafkaiaanse' situatie waarbij je aan de gewestgrenzen plots met verschillende systemen te maken zou krijgen.

De grote 'Duitse' Valkuil: Flirt België met een Europees veto?

Hoewel de ministers optimistisch naar buiten treden, is de grootste horde nog niet genomen. De federale en regionale overheden willen de Belgische automobilist namelijk compenseren voor de extra kost van 100 euro, bijvoorbeeld via een verlaging van de jaarlijkse verkeersbelasting.

En precies daar knelt de schoen met de Europese wetgeving.

Het Duitse precedent (2019)

In 2019 schoot het Hof van Justitie van de Europese Unie (HvJ-EU) een nagenoeg identiek Duits vignetplan definitief af. Duitsland wilde een vignet invoeren, maar trok de kosten daarvan direct af van de motorrijtuigenbelasting voor Duitse ingezetenen. Het Hof oordeelde dat dit neerkwam op indirecte discriminatie op grond van nationaliteit, omdat de financiële last de facto volledig bij buitenlandse automobilisten werd gelegd.

Als België exact dezelfde constructie opzet, riskeert het land een keihard Europees veto. Het kabinet van Waals minister van Mobiliteit François Desquesnes (Les Engagés) benadrukt dat de juristen rekening houden met deze rechtspraak om het systeem "juridisch sluitend" te maken. Hoe ze die fiscale compensatie gaan inkleden zonder buitenlanders te discrimineren, blijft voorlopig hét grote geheim van de onderhandelingen.

Als de planning standhoudt, rijden we over anderhalf jaar allemaal met een digitaal gekoppeld wegenpaspoort. Het is nu wachten op de exacte wetteksten om te zien of de Belgische politiek de Europese valstrikken slim weet te omzeilen.