Bijna zomerdag in februari: experts waarschuwen dat dit geen toeval meer is

25 feb , 10:00 • Weer

Terwijl de kalender nog winter aangeeft, waant België zich op 25 februari 2026 in de vroege zomer. Met temperaturen die lokaal de 19 graden aantikken, beleven we een weersfenomeen dat tot voor kort ondenkbaar was voor deze tijd van het jaar. Maar achter de terrasjes en de zonnebrillen schuilt een verontrustende wetenschappelijke realiteit. Is dit het 'nieuwe normaal' of een eenmalige uitschieter?

De cijfers van vandaag laten de meteorologische geschiedenisboeken trillen op hun grondvesten. Normaal gesproken schommelt de gemiddelde maximumtemperatuur eind februari rond de 6 à 7 graden Celsius. Vandaag zitten we daar dus maar liefst 12 graden boven. Dit is niet zomaar een zachte dag; dit is een statistische anomalie die illustreert hoe de fundamenten van ons klimaat verschuiven.

De perfecte storm: Waarom is het nu zo warm?

De directe oorzaak van deze warmte-opstoot is een krachtige zuidwestelijke luchtstroom die subtropische lucht rechtstreeks van de Sahara en het Iberisch Schiereiland naar de Benelux stuwt. Een hogedrukgebied boven Centraal-Europa fungeert als een pomp die deze warme luchtmassa's onze kant op duwt.

Wetenschappelijk gezien is de drijvende kracht achter de intensiteit van deze pieken de opwarming van de oceanen. De Atlantische Oceaan is momenteel warmer dan ooit gemeten. Warme oceanen zorgen voor warmere luchtmassa's die meer vocht en energie vasthouden. Wanneer deze lucht over België trekt, koelt ze minder snel af dan vijftig jaar geleden, simpelweg omdat de 'koelbox' van West-Europa — de zee en de omliggende bodem — zelf is opgewarmd.

De vingerafdruk van de klimaatverandering

Is dit de schuld van de klimaatopwarming? Meteorologen zijn voorzichtig om één specifieke dag aan klimaatverandering toe te schrijven, maar de frequentie en intensiteit van dit soort dagen zijn onmiskenbare bewijzen. Sinds het jaar 2000 worden warmterecords in België bijna tien keer vaker gebroken dan kouderecords.

Wat we vandaag zien, is het 'opschuiven' van de seizoenen. De meteorologische winter (december tot februari) is in België de afgelopen dertig jaar gemiddeld met bijna 1,5 graad opgewarmd. Februari 2026 dreigt hiermee een van de warmste maanden ooit te worden, in navolging van de recordwarme jaren 2024 en 2025.

De gevolgen op lange termijn: Een ecologische mismatch

Hoewel 19 graden in februari heerlijk aanvoelt, heeft het verregaande gevolgen voor onze natuur die we vaak pas maanden later merken.

Valse start van de natuur: Bomen en planten reageren op de warmte door hun sappen te laten stromen. Wanneer we nu — zoals vaak gebeurt — in maart of april nog een late nachtvorst krijgen, bevriezen de jonge knoppen en bloesems. Dit is rampzalig voor de fruitteelt, die miljoenen euro's aan oogst kan verliezen door één koude nacht na een warme februari.
Ecologische verwarring: Insecten, zoals bijen en hommels, worden wakker uit hun winterslaap door de warmte. Echter, de bloemen waar ze hun nectar vandaan halen, zijn vaak nog niet zo ver. Deze 'mismatch' zorgt voor hongersnood onder bestuivers, wat uiteindelijk de hele voedselketen aantast.
Waterhuishouding: Warme winters betekenen minder sneeuw in de Ardennen en snellere verdamping van het bodemvocht. Hoewel het in de winter vaker regent, verdampt die neerslag door de hoge temperaturen veel sneller, waardoor we met een groter risico op droogte de zomer ingaan.

De 'Summerificatie' van de winter

Op lange termijn stevenen we af op wat klimaatwetenschappers de 'summerificatie' van de tussenseizoenen noemen. De lente begint gemiddeld twee tot drie weken eerder dan in de jaren 1950. Tegen 2050 voorspellen modellen dat dagen van 15 tot 20 graden in februari geen uitzondering meer zullen zijn, maar een vast onderdeel van ons weertype.

Dit heeft ook gevolgen voor onze gezondheid en levensstijl. Warmere winters betekenen een langer pollenseizoen (hooikoortspatiënten merken nu al de effecten van bloeiende hazelaars en elzen) en een grotere overlevingskans voor invasieve soorten zoals de eikenprocessierups of de Aziatische hoornaar.

Een psychologische valstrik

Er schuilt ook een sociaal gevaar in deze recordwarmte. De mens heeft de neiging om 'mooi weer' te associëren met iets positiefs. Wanneer we in februari op een terras zitten, normaliseren we onbewust een klimaatcrisis. Wetenschappers noemen dit de 'shifitng baseline syndrome': we vergeten hoe een 'normale' winter eruitziet en accepteren extreme fenomenen als de nieuwe realiteit.

De 19 graden van vandaag is een visueel en tastbaar bewijs van de data die wetenschappers van het KMI en het IPCC al decennia presenteren. Het klimaat is niet langer 'aan het veranderen'; het is al veranderd. We leven in een tijdperk waarin de statistische extremen van gisteren de gemiddelden van morgen worden.

Geniet, maar...

Geniet vandaag van de zon, maar zie de 19 graden op je thermometer ook als een dwingende boodschap. Het is een herinnering dat ons ecosysteem onder enorme druk staat. De warmte van februari 2026 is geen cadeautje van de natuur, maar een symptoom van een planeet die koorts heeft. De uitdaging voor de komende decennia wordt niet alleen het beperken van verdere opwarming, maar ook het aanpassen van onze landbouw, onze woningen en onze natuur aan deze grillige, nieuwe seizoenen.