Je telefoon gaat. Op het scherm verschijnt een nummer dat je herkent als dat van je bank. Je neemt op en krijgt iemand aan de lijn die beweert dat er een verdachte betaling op je rekening is ontdekt. Klinkt betrouwbaar, maar dat hoeft het absoluut niet te zijn.
De Belgische politie waarschuwt voor een duidelijke toename van bankhelpdeskfraude in combinatie met spoofing. Daarbij kunnen criminelen ervoor zorgen dat op het scherm een telefoonnummer verschijnt dat lijkt op een officieel nummer van je bank.
Zelfs het telefoonnummer is geen garantie
Dat maakt deze vorm van fraude bijzonder gevaarlijk. Veel mensen weten inmiddels dat ze voorzichtig moeten zijn met onbekende telefoonnummers. Maar wanneer het nummer van de bank lijkt te zijn, verdwijnt een belangrijk alarmsignaal.
De techniek heet spoofing. Een fraudeur vervalst daarbij de informatie die op het scherm van de ontvanger verschijnt. De federale regering heeft in 2026 extra maatregelen aangekondigd om dergelijke fraude tegen te gaan. Zo kunnen kwetsbare telefoonnummers van onder meer banken op een zogenoemde ‘do-not-originate’-lijst worden geplaatst. Een oproep vanaf zo'n beschermd nummer kan vervolgens door telecomoperatoren worden geblokkeerd.
“Er is iets mis met uw rekening”
De werkwijze van de oplichters is meestal vergelijkbaar. Ze doen zich voor als medewerker van de fraudedienst of cybercrimeafdeling van een bank. Vervolgens beweren ze dat er een verdachte transactie, login of andere activiteit is vastgesteld.
Daarna proberen ze het slachtoffer zelf een handeling te laten uitvoeren. Bijvoorbeeld inloggen in de bankapp, een code doorgeven, een bevestiging via itsme uitvoeren of geld overschrijven naar een zogenoemde veilige rekening.
Daar zit het grote alarmsignaal.
De politie benadrukt dat een bank die zelf een verdachte transactie ontdekt, niet van jou hoeft te vragen om die via je bankapp te blokkeren. Een bank beschikt immers zelf over de middelen om een transactie te onderzoeken of tegen te houden.
Gebruik nooit itsme op verzoek van een beller
Ook wanneer de persoon aan de telefoon professioneel klinkt, moet je dus opletten. Een belangrijk advies van de politie is simpel: geef nooit codes door, log niet in op verzoek van de beller en bevestig geen itsme-aanvraag omdat iemand aan de telefoon dat vraagt.
Ook geld overschrijven naar een andere rekening om het zogezegd “veilig te stellen” is een klassieke truc. Een bank zal dat niet op deze manier vragen.
Wat moet je doen als je wordt gebeld?
De veiligste aanpak is eenvoudig: hang op. Heb je twijfels over een vermeende verdachte transactie, bel dan zelf je bank terug via het officiële telefoonnummer op je bankkaart of via de officiële website.
Ben je toch slachtoffer geworden, neem dan onmiddellijk contact op met je bank. Laat indien nodig je betaalkaarten en betaalapplicaties blokkeren via Card Stop en doe aangifte bij de politie. De FOD Economie waarschuwt bovendien dat het in veel gevallen moeilijk is om gestolen geld achteraf terug te krijgen.
De belangrijkste les is dan ook misschien wel deze: vertrouw niet automatisch op het nummer dat op je scherm verschijnt. Zelfs dat kan tegenwoordig worden vervalst.