Het was een van de speerpunten van de Vlaamse regering: de erfbelasting moest "menselijker en eenvoudiger". Sinds 1 januari 2026 zijn de nieuwe regels een feit. Of je nu getrouwd bent, feitelijk samenwoont of alleenstaand bent: de kans is groot dat je minder belastingen betaalt, maar er zijn ook een paar belangrijke voorwaarden bijgekomen.
De hervorming is bedoeld om de erfbelasting – die door velen als een 'belasting op verdriet' wordt gezien – te verlagen. Vooral voor partners en singles is er goed nieuws, terwijl de achterpoortjes voor familiebedrijven strenger worden gecontroleerd.
1. Goed nieuws voor de partner: Hogere vrijstelling
Als je partner overlijdt, betaal je al langer geen erfbelasting op de gezinswoning. Maar op de rest van de erfenis (zoals spaargeld, aandelen of meubels) moest je vaak al snel afrekenen met de fiscus.
- De nieuwe drempel: De vrijstelling op roerende goederen voor de langstlevende partner is per 1 januari verhoogd van 50.000 euro naar 75.000 euro.
- Besparing: Dit levert een directe besparing op van maar liefst 2.250 euro. Pas boven die 75.000 euro begint de teller van de erfbelasting te lopen.
2. De "Singlevermindering": Eindelijk erkenning voor alleenstaanden
Jarenlang betaalden alleenstaanden zonder kinderen de hoofdprijs. Als zij wilden nalaten aan een goede vriend of een verre neef, roomde de staat tot wel 55% af. De populaire 'vriendenerfenis' (waarbij je een klein bedrag aan 3% kon nalaten) is nu vervangen door de veel krachtigere singlevermindering.
- Het voordeel: Een single kan nu één of meerdere personen aanwijzen die in totaal tot 100.000 euro kunnen erven aan een sterk verlaagd tarief.
- De tarieven: De eerste schijf van 50.000 euro wordt belast aan slechts 3%, de tweede schijf van 50.000 euro aan 9%.
- Opgelet: Om hiervan te genieten, moet je dit verplicht vastleggen in een testament. Doe je niets, dan gelden de oude, torenhoge tarieven.
3. De "Risicotermijn" voor schenkingen wordt langer
Veel mensen proberen erfbelasting te vermijden door nog snel een bedrag te schenken zonder dit officieel te laten registreren (de bekende hand- of bankgift).
- De nieuwe regel: Sinds 1 januari 2026 is de 'risicotermijn' verlengd van 3 naar 5 jaar.
- Het gevolg: Als de schenker binnen de 5 jaar na de gift overlijdt, moet de ontvanger alsnog erfbelasting betalen op dat bedrag. Dit maakt tijdig plannen belangrijker dan ooit.
4. Strengere controle op familiebedrijven
Het gunstregime voor familiale vennootschappen (waarbij je vaak slechts 3% of 7% betaalt) wordt verstrengd.
- Geen vastgoed-trucjes meer: Residentieel vastgoed (zoals een appartement aan zee of een villa) dat in een vennootschap zit maar niet voor de bedrijfsactiviteit wordt gebruikt, valt vanaf nu buiten het gunsttarief. Je betaalt op dat deel voortaan het normale, hogere tarief.
Wat moet je nu doen?
De nieuwe regels zijn enkel van toepassing op overlijdens vanaf 1 januari 2026. Heb je al een testament waarin de 'vriendenerfenis' staat? Dan is het verstandig om langs de notaris te gaan om dit te laten aanpassen naar de nieuwe singlevermindering, zodat je erfgenamen optimaal profiteren van de hogere bedragen.