Fraude met bankoverschrijvingen blijft groeien: dit verandert er nu voor klanten

Het is de moderne nachtmerrie: één onoplettend moment, één klik op een link die nét echt leek, en uw spaarrekening is geplunderd. Terwijl de digitale diefstal in België recordhoogtes bereikt, staan slachtoffers vaak voor een tweede muur: hun eigen bank. Dat meldt Het Nieuwsblad.

Hoewel de wet dicteert dat banken phishing-schade moeten vergoeden, wordt de juridische achterdeur van "grove nalatigheid" steeds vaker wagenwijd opengezet om onder die verantwoordelijkheid uit te komen.

De schaal van het probleem is duizelingwekkend. In 2025 ontving Safeonweb bijna 10 miljoen meldingen van verdachte berichten — dat is gemiddeld één melding per Belg. De tijd dat phishing enkel "digitaal ongeletterden" trof, ligt ver achter ons. Vandaag de dag worden zelfs IT-experts en juristen het slachtoffer van geraffineerde technieken zoals vishing (telefonische oplichting) en bankspoofing, waarbij het telefoonnummer van de echte bank op uw scherm verschijnt.

Volgens het Wetboek Economisch Recht (art. VII. 44) moet een bank de schade bij een niet-toegestane transactie vergoeden. De enige uitzondering? Als de klant handelde met "grove nalatigheid".

Vroeger betekende dit dat u bijvoorbeeld uw pincode op uw bankkaart had geschreven. Vandaag rekken banken dit begrip echter op tot het uiterste. Hebt u niet gezien dat de URL eindigde op .net in plaats van .be? Dan bent u volgens de bank "grof nalatig". Deze strategie van victim blaming zorgt ervoor dat slachtoffers niet alleen hun geld, maar ook hun waardigheid verliezen. Recente rechtspraak, zoals een vonnis van de ondernemingsrechtbank in Brussel van 9 februari 2026, begint echter terug te slaan: rechters oordelen steeds vaker dat de bewijslast volledig bij de bank ligt en dat "een menselijke fout" niet automatisch "grove nalatigheid" is.

De frustratie bij het publiek is groot. Terwijl banken in recordtempo fysieke kantoren sluiten en klanten dwingen naar goedkopere, digitale kanalen, weigeren ze vaak de volledige verantwoordelijkheid voor de risico's van die digitalisering te dragen.

Hoewel de bankensector traag beweegt, zijn er lichtpunten. Sinds eind 2025 is de verificatie van de naam van de begunstigde (IBAN-naamcheck) gefaseerd ingevoerd, wat factuurfraude moet bemoeilijken. Toch blijft de kern van het probleem de weigering om slachtoffers proactief te beschermen. Sommige banken lanceerden zelfs "phishingverzekeringen" — een zet die door critici wordt gezien als het verkopen van een oplossing voor een probleem dat de bank eigenlijk zelf juridisch zou moeten oplossen.

De boodschap voor de consument is duidelijk: vertrouw nooit op de automatische welwillendheid van uw financiële instelling. Bij diefstal is onmiddellijk handelen — Card Stop bellen en een proces-verbaal laten opstellen — de enige manier om juridisch een vuist te kunnen maken tegen de "nalatigheids-claim" van de bank.