Hoeveel verdient een zelfstandige gemiddeld?

17 sep , 10:00 • Financieel

Hoeveel een zelfstandige in België verdient, is moeilijker vast te leggen dan het loon van een werknemer. Een zelfstandige ontvangt immers geen vast maandelijks salaris. Het inkomen hangt af van de omzet, de kosten, de sector, het aantal opdrachten en de manier waarop de activiteit georganiseerd is.

Toch bestaan er officiële cijfers die een beeld geven van het gemiddelde inkomen. Daarbij is het belangrijk om een onderscheid te maken tussen omzet, winst, belastbaar inkomen en het bedrag dat iemand privé overhoudt.

Gemiddeld inkomen van 23.524 euro per jaar

De meest recente cijfers van het Rijksinstituut voor de Sociale Verzekeringen der Zelfstandigen (RSVZ) geven aan dat de gemiddelde referte-inkomsten van zelfstandigen in 2025 23.524,65 euro per jaar bedroegen. Dat bedrag is gebaseerd op de inkomsten van 2022 en wordt gebruikt als basis voor de berekening van de voorlopige sociale bijdragen.

Omgerekend komt dat neer op ongeveer 1.960 euro per maand.

Dat bedrag mag echter niet zomaar worden geïnterpreteerd als het nettoloon dat elke zelfstandige maandelijks op zijn rekening krijgt. Het gaat om een gemiddeld netto belastbaar beroepsinkomen, niet om een gegarandeerd maandelijks salaris. Bovendien zijn de cijfers gebaseerd op een eerder inkomstenjaar, omdat de definitieve fiscale gegevens met vertraging beschikbaar komen.

De RSVZ-cijfers tonen wel dat het gemiddelde inkomen is gestegen. In 2024 bedroegen de gemiddelde referte-inkomsten nog 22.597,18 euro. In 2025 was dat 23.524,65 euro, een stijging van 4,10 procent.

Grote verschillen tussen sectoren

Het gemiddelde zegt weinig over de individuele zelfstandige. De inkomensverschillen tussen sectoren zijn namelijk aanzienlijk.

Volgens het RSVZ liggen de gemiddelde inkomsten bij zelfstandigen in de vrije beroepen het hoogst. In de cijfers voor 2024 bedroegen de gemiddelde referte-inkomsten in die sector 29.245,43 euro per jaar, of ongeveer 2.437 euro per maand. Het gaat daarbij onder meer om bepaalde medische, juridische, financiële en andere gespecialiseerde beroepen.

Ook in 2025 bleven de vrije beroepers volgens het RSVZ de groep met de hoogste gemiddelde inkomsten, hoewel het instituut een lichte daling tegenover het jaar voordien meldde.

Een zelfstandige arts, consultant of accountant kan dus een heel ander inkomen hebben dan iemand met een kleine handelszaak, een startende eenmanszaak of een zelfstandige in de creatieve sector.

Omzet is niet hetzelfde als inkomen

Een veelgemaakte fout is om de omzet van een zelfstandige gelijk te stellen aan zijn loon. Dat klopt niet.

Stel dat een zelfstandige jaarlijks 100.000 euro omzet draait. Daar moeten mogelijk nog heel wat kosten vanaf:

Aankoop van materiaal of producten
Huur van een kantoor of winkel
Energiekosten
Boekhouder
Verzekeringen
Software en abonnementen
Vervoerskosten
Personeelskosten
Sociale bijdragen
Belastingen

Wat daarna overblijft, vormt de basis om het beroepsinkomen te bepalen. Een zelfstandige met een hoge omzet kan daardoor uiteindelijk minder overhouden dan iemand met een veel lagere omzet maar weinig kosten.

Ook bij een vennootschap is het verschil belangrijk. De omzet en winst van de onderneming zijn niet automatisch het privé-inkomen van de bedrijfsleider. Die kan zichzelf bijvoorbeeld een loon uitkeren, dividenden ontvangen of bepaalde kosten via de vennootschap betalen.

Hoeveel blijft er netto over?

Een exact nettobedrag bestaat niet voor de gemiddelde zelfstandige. Het uiteindelijke bedrag hangt onder meer af van de beroepskosten, de sociale bijdragen, de personenbelasting, de gezinssituatie en de gekozen ondernemingsvorm.

Zelfstandigen betalen sociale bijdragen op basis van hun netto belastbaar beroepsinkomen. Daarnaast geldt in België een progressieve personenbelasting. Voor inkomstenjaar 2026 lopen de federale tarieven van 25 tot 50 procent, afhankelijk van de inkomensschijf. Ook de belastingvrije som en eventuele personen ten laste spelen een rol.

Wie als zelfstandige ongeveer 23.525 euro netto belastbaar beroepsinkomen per jaar heeft, houdt dus niet noodzakelijk exact 1.960 euro per maand over. Het werkelijke bedrag na belastingen en bijdragen kan verschillen.

Het gemiddelde vertekent het beeld

Het gemiddelde inkomen wordt bovendien beïnvloed door zelfstandigen met zeer hoge inkomsten. Daarom is het nuttig om, wanneer beschikbaar, ook naar de mediaan te kijken. Bij een mediaan ligt de helft van de inkomens onder het cijfer en de andere helft erboven.

De officiële fiscale statistieken van Statbel tonen bovendien dat inkomenscijfers per aangifte niet hetzelfde zijn als het individuele beroepsinkomen van een zelfstandige. Het netto belastbaar inkomen kan immers ook inkomsten uit vastgoed, roerende goederen of andere bronnen bevatten.

Een zelfstandige in België had volgens de recentste RSVZ-cijfers gemiddeld ongeveer 23.525 euro netto belastbaar beroepsinkomen per jaar, wat overeenkomt met circa 1.960 euro per maand. Dat is echter geen vast nettoloon. De verschillen tussen sectoren en individuele ondernemingen zijn groot, en omzet mag nooit worden verward met wat een zelfstandige werkelijk verdient.