Vlaanderen trekt harde lijn: op al deze Vlaamse gronden mag niet meer gebouwd worden

"Sommige plaatsen zijn gewoon niet geschikt om te bebouwen. Waar water ruimte nodig heeft, moeten we verstandig genoeg zijn om niet te bouwen." Met die duidelijke woorden bij VRT NWS motiveert Vlaams minister van Omgeving Jo Brouns (CD&V) een ingrijpende beslissing van de Vlaamse regering. Maar liefst 26 zones, verspreid over heel Vlaanderen, worden definitief geschrapt als potentieel bouwgebied. In totaal gaat het om zon 285 hectare aan open ruimte die wordt omgedoopt tot 'watergevoelig openruimtegebied'.

De maatregel komt er niet zomaar. De herinnering aan de verwoestende overstromingen van de voorbije jaren zit nog vers in het geheugen. "De voorbije jaren hebben we allemaal gezien wat wateroverlast kan betekenen voor gezinnen, dorpen en landbouwers", blikt minister Brouns terug. Om Vlaanderen in de toekomst beter te wapenen tegen extreme weersomstandigheden, trekt de regering nu een harde grens.

Op de aangeduide locaties — die momenteel nog volledig onbebouwd zijn — mag in de toekomst geen baksteen meer worden gelegd en is ook elke vorm van verharding taboe. Dat is een bittere pil voor wie er grootse plannen had, want het gaat vaak om gronden die tot nog toe gecategoriseerd stonden als woonreservegebied of zones voor industriële ontwikkeling. Hoewel een groot deel van de gronden eigendom is van steden en gemeenten, worden ook private eigenaars getroffen. Zij worden wel financieel gecompenseerd via een vergoeding.

Wie naar de lijst kijkt, ziet dat de impact niet overal even groot is. Vooral de provincie Oost-Vlaanderen verliest gigantische lappen potentiële bouwgrond. De absolute uitschieter is het gebied Stuivenberg - Kleinmeers op de grens van Kruisem en Gavere, dat in zijn eentje goed is voor maar liefst 188,5 hectare. Ook in Zelzate (Groene Briel, 25 hectare) en het mondingsgebied van de Bellebeek in Affligem en Liedekerke (13,2 hectare) krijgt de natuur definitief vrij spel. Elders in Vlaanderen moeten ook gemeenten zoals Mol, Turnhout en Assenede kwetsbare percelen inleveren.

De publicatie van de lijst is overigens geen eindpunt, maar het startschot van een langetermijnstrategie. Eerst volgt er nog een openbaar onderzoek van 60 dagen waarin burgers en besturen bezwaren kunnen indienen, waarna de lijst definitief wordt.

Daarnaast waarschuwt Brouns dat de bouwsector ook de komende jaren rekening moet houden met gelijkaardige ingrepen. "Dit is geen eindpunt. We gaan elk jaar deze oefening blijven maken, het is een voortdurend proces", besluit de minister. De jacht op de resterende woonreserves in overstromingsgevoelig gebied is officieel geopend.