Wie vandaag een huis wil kopen, botst op nieuwe muur bij de bank: dit moet je nu zelf betalen
doorFabian Morren
Wie vandaag een eerste woning wil kopen, krijgt aan de bankbalie een heel ander verhaal te horen dan vijf jaar geleden. De tijd dat je de volledige aankoopsom van een huis kon lenen, is definitief voorbij. Een nieuwe studie van de UGent legt bloot hoe kandidaat-kopers hun volledige spaarbuffer opgebruiken om toch maar die felbegeerde lening vast te krijgen.
Lange tijd was het in België de normaalste zaak van de wereld: je kocht een appartement van 250.000 euro en leende dat volledige bedrag bij de bank. Sinds 2020 heeft de Nationale Bank echter een onzichtbare rem op de kredietmarkt gezet. Hoewel de richtlijn technisch gezien niet bindend is, hebben banken hun koers radicaal gewijzigd om hun eigen risico’s te beperken.
De prijs van veiligheid
Voor banken is de markt veiliger geworden. Door kopers te verplichten zelf een groter deel van de woningwaarde op tafel te leggen, zijn banken beter beschermd tegen eventuele dalingen van de huizenprijzen. Maar die financiële stabiliteit van de banken heeft een schaduwzijde voor de burger.
Onderzoekers van de UGent, die gebruikmaakten van geanonimiseerde gegevens van marktleider BNP Paribas Fortis, tonen aan dat de gemiddelde eigen inbreng in slechts twee jaar tijd met bijna 25.000 euro is gestegen. Kopers moeten dit extra bedrag ophoesten om drie redenen tegelijk op te vangen:
- Ze mogen minder lenen van de bank.
- Het geleende bedrag zelf ligt gemiddeld 13.000 euro lager.
- De vastgoedprijzen zijn in diezelfde periode met gemiddeld 11.000 euro gestegen.
Geen kleinere huizen, wel minder spaargeld
Een opvallende vaststelling uit de studie is dat kopers niet massaal kleiner zijn gaan wonen om de kosten te drukken. In plaats daarvan wordt er simpelweg dieper in de buiteling getast. Kandidaat-kopers souperen hun volledige financiële buffer op om de aankoop mogelijk te maken.
Dit creëert een nieuwe kwetsbaarheid. Jonge gezinnen die hun laatste centen in de aankoop van hun huis steken, houden nauwelijks spaargeld over voor onvoorziene tegenslagen, zoals een ontslag of een grote herstelling aan de woning. Bovendien dwingt de hoge maandelijkse afbetaling, die sinds de rentestijgingen in 2022 nog zwaarder doorweegt, hen vaak tot minder consumptie.
De rol van 'Hotel Mama' en schenkingen
Hoe slagen jongeren er dan toch nog in om die enorme sommen cash geld te verzamelen? De onderzoekers wijzen op drie factoren:
- Coronaspaargeld: Tijdens de pandemie lag de spaarquote historisch hoog, waardoor velen een extra buffer konden opbouwen.
- Schenkingen: Ouders en grootouders springen vaker en met grotere bedragen bij dan vroeger om de kleinkinderen aan een woning te helpen.
- Commerciële druk: Banken moedigen een hoge eigen inbreng ook actief aan door lagere rentevoeten te geven aan wie minder dan 90% van de waarde leent.
De mentaliteit is in sneltempo verschoven. Waar men vroeger leende tot zover de bank het toeliet, kiezen starters nu vaak bewust voor een lager leenbedrag om betere voorwaarden te krijgen, ook al moeten ze daarvoor hun volledige spaarrekening plunderen.
Meest Gelezen .
loading
Loading
