Wie hoopte op een snelle daling van de brandstofprijzen, komt bedrogen uit. Ondanks de immense druk van coalitiepartners en de bevolking, heeft het kernkabinet de beslissing over energiesteun opnieuw een week vooruitgeschoven. Terwijl de oorlog in Iran de markten teistert, kiest premier
Bart De Wever voor een uiterst voorzichtige koers.
De reden? Een onvoorspelbare Donald Trump en een gapend gat in de begroting.De gok op Trump en het einde van de oorlog
Binnen de N-VA klinkt een opvallend argument om nu niet in te grijpen: de onberekenbaarheid van de Amerikaanse president. Donald Trump heeft onlangs gehint op een snelle oplossing voor het conflict in Iran, wat de olieprijzen direct met 10% deed kelderen. "Trump is totaal onvoorspelbaar," luidt het in regeringskringen. "Als de oorlog over een paar dagen voorbij is, dalen de prijzen vanzelf. Een systeem dat we nu invoeren, draai je niet zomaar weer terug."
De angst regeert dat de overheid kostbare accijnzen weggeeft op een moment dat de markt mogelijk al op het punt staat te kalmeren. Toch blijft de onzekerheid groot; zolang de gevechten aanhouden, blijft de prijs aan de pomp historisch hoog, met adviesprijzen voor diesel die in de buurlanden al richting de €2,50 per liter kruipen.
Het omgekeerde cliquetsysteem: De enige reddingsboei?
De enige maatregel die momenteel serieus op tafel ligt, is het omgekeerde cliquetsysteem. Dit mechanisme werkt als een schokdemper: zodra de brandstofprijs boven een bepaalde drempel stijgt, verlaagt de overheid automatisch de accijnzen. Op die manier vloeit de extra btw-opbrengst die de staat binnenkrijgt door de hoge prijzen, direct terug naar de burger.
Hoewel MR, Vooruit en CD&V dit systeem liever gisteren dan morgen ingevoerd zagen, houdt de N-VA de vinger op de knip. Minister van Financiën Jan Jambon heeft de exacte kostprijs van het systeem zelfs nog niet laten berekenen, tot grote frustratie van zijn collega's.
De begrotingspuzzel: 5 miljard gezocht
De aarzeling over de energiesteun staat niet op zichzelf. België moet dringend op zoek naar geld om de Europese begrotingsregels te respecteren.
- Het tekort: Volgens het Monitoringcomité stevent de federale begroting af op een tekort van ruim 25 miljard euro (3,8% van het bbp).
- De sanering: Premier De De Wever wil nog voor de zomer een plan klaarhebben om 4 à 5 miljard euro extra te besparen.
- Het lek: Door de mislukte btw-hervorming en uitstel van accijnsverhogingen op gas, mist de staat dit jaar al 1,4 miljard euro aan geplande inkomsten.
Wat brengt volgende week?
Aanstaande dinsdag komt de speciale Taskforce Energie samen. Deze werkgroep, met experts van de Nationale Bank en het Planbureau, moet de knoop doorhakken: is de prijsstijging structureel genoeg om in te grijpen, of wachten we op de "Trump-ommekeer"? De druk op de regering-De Wever om volgende vrijdag met een concreet resultaat te komen, is in elk geval tot het kookpunt gestegen.