Zes maanden wachten voor een controle: De tandartscrisis escaleert

28 feb , 18:00 • Binnenland

In België is een bezoek aan de tandarts anno 2026 niet langer een kwestie van even bellen voor een afspraak. Het land kampt met een structureel tandartsentekort dat deze maand een kritiek punt heeft bereikt. Terwijl de noodkreet uit de sector luider klinkt dan ooit, staan patiënten vaker wel dan niet voor een gesloten deur.

Hier zijn de feiten over de huidige "tandartscrisis" en wat dit betekent voor jouw volgende controle.

De cijfers: Meer dan de helft bepaalt eigen prijzen

Voor het eerst in de Belgische geschiedenis is de kaap van de 50% overschreden: ruim 50,4% van de actieve tandartsen werkt inmiddels niet-geconventioneerd. Dit betekent dat zij de officiële tariefafspraken met de ziekenfondsen niet meer volgen en vrij zijn om supplementen aan te rekenen.

Waarom kiezen tandartsen hiervoor?

Hoge investeringskosten: Een moderne startende praktijk kost tegenwoordig bijna 1 miljoen euro.
Onderfinanciering: De sector klaagt al jaren dat de officiële RIZIV-tarieven de werkelijke kosten van moderne apparatuur en materialen niet meer dekken.
Complexiteit: Tandheelkundige zorg is technischer en tijdrovender geworden, waardoor minder patiënten per dag kunnen worden behandeld.

Patiëntenstop is de nieuwe norm

Vooral in de arrondissementen Antwerpen en Mechelen is de situatie nijpend. Hier is het weigeringspercentage voor het nationale akkoord zo hoog dat de conventiegraad onder de kritieke grens is gezakt. In heel Vlaanderen hanteren praktijken massaal een patiëntenstop voor wie nog geen vaste klant is.

Wie vandaag verhuist of een nieuwe tandarts zoekt, botst in 2026 op wachttijden die kunnen oplopen tot zes maanden voor een simpele controle.

Wat verandert er concreet in 2026?

Ondanks de crisis is er op 10 februari 2026 een nieuw NCTZ-akkoord (2026-2027) gepubliceerd in het Belgisch Staatsblad. Dit bevat enkele belangrijke wijzigingen voor de patiënt:

Indexering: De honoraria stijgen met 2,72%. Dit dekt de inflatie, maar volgens tandartsenverenigingen is het onvoldoende om de deconventiegolf te stoppen.
Identiteitscontrole: Vanaf 1 februari 2026 is een facultatieve fase gestart waarbij tandartsen de identiteit van patiënten strikt moeten verifiëren via eID (verplicht vanaf oktober). Dit moet fraude in de derdebetalersregeling tegengaan.
Supplementenverbod: Vanaf 1 juli 2026 gaat de tweede fase van het supplementenverbod in. Voor patiënten met een verhoogde tegemoetkoming mag een tandarts dan voor álle prestaties binnen de nomenclatuur geen extra kosten meer aanrekenen.
Quotaverhoging: De Vlaamse Regering heeft gisteren (27 februari 2026) beslist om de quota voor studenten tandheelkunde fors te verhogen, al zal het effect hiervan pas over zes jaar voelbaar zijn.

De "Tandarts-wachtpost" als laatste redding

Voor noodgevallen in het weekend is de druk op de officiële wachtdiensten enorm toegenomen. Omdat reguliere praktijken volzitten, wijken patiënten steeds vaker uit naar de spoeddiensten, die daar eigenlijk niet op voorzien zijn. Het advies blijft: probeer koste wat het kost je jaarlijkse controle vast te leggen, want wie uit het systeem valt, komt er in 2026 nog maar heel moeilijk weer in.