Ziekenhuizen moeten fuseren of afslanken, burgers maken zich zorgen: "De zorg gaat achteruit"

Het Vlaamse zorglandschap staat voor een ingrijpende hertekening. De ministers van Volksgezondheid hebben een principeakkoord bereikt over een grootschalige ziekenhuishervorming die tegen 2031 afgerond moet zijn. Het doel? De huidige versnippering tegengaan en de efficiëntie verhogen. Concreet voldoen op dit moment 14 algemene ziekenhuizen in Vlaanderen niet aan de nieuwe, strenge criteria van de overheid. Dat meldt Het Laatste Nieuws.

De overheid wil evolueren naar vier specifieke types zorgcentra: universitaire ziekenhuizen, revalidatiecentra, dagziekenhuizen en regionale algemene ziekenhuizen. Vooral bij die laatste groep ligt de lat voortaan hoog: een algemeen ziekenhuis moet minstens 200 bedden tellen, waarvan er 150 structureel bezet zijn door acute patiënten.

Hoewel beleidsmakers en experts de hervorming verdedigen als een bittere noodzaak wegens het nijpende personeelstekort en de vergrijzing, stuiten de plannen op felle kritiek en ongerustheid bij de bevolking. Veel burgers reageren misnoegd en wijzen erop dat de drempel tot de zorg hiermee net verhoogt. Het gevoel leeft dat de gezondheidszorg achteruitgaat en moet wijken voor besparingen, en dat terwijl de belastingdruk in België al tot de hoogste ter wereld behoort.

Mensen klagen vandaag de dag al over ellenlange wachttijden voor consultaties en spoedgevallen. De vrees is groot dat het sluiten van lokale campussen of het schrappen van spoeddiensten en kraamafdelingen de druk op de resterende ziekenhuizen alleen maar zal doen toenemen, waardoor patiënten nog langer moeten wachten en verder moeten reizen voor dringende hulp.

Als de plannen ongewijzigd doorgaan, moeten 14 campussen hun werking grondig aanpassen. Oost-Vlaanderen wordt het hardst getroffen met vijf locaties die niet aan de normen voldoen. In West-Vlaanderen en Antwerpen gaat het telkens om drie ziekenhuizen, in Vlaams-Brabant om twee, en in Limburg krijgt één ziekenhuis te maken met de nieuwe regels.

Ziekenhuizen die de norm van 200 bedden niet halen, moeten niet per se volledig dicht, maar worden gedwongen tot alternatieven:

Verschillende zorginstellingen hebben de bui al horen hangen en namen de afgelopen jaren zelf het initiatief. Zo fuseert het AZ Oudenaarde (179 bedden) in 2027 met het AZ Glorieux in Ronse om de zorg in de Vlaamse Ardennen te garanderen. Ook in Oostende (Serruys en Damiaan) en bij AZ Rivierenland (Bornem en Rumst) zijn gecentraliseerde oefeningen aan de gang.

Zelfs het grote AZ Delta botst met de campussen in Menen en Roeselare op de strikte criteria per site. CEO Joost Baert begrijpt de noodzaak tot schaalvergroting door dure apparatuur en personeelsschaarste, maar plaatst een kritische kanttekening bij de politieke plannen: "Voor de aanpassingen van al die infrastructuur zal er ook financiële ondersteuning nodig zijn, maar daar heb ik nog niemand over gehoord."

Het kabinet van federaal minister Frank Vandenbroucke (Vooruit) benadrukt dat er een overgangstermijn is tot 2031 en dat er uitzonderingen komen voor ziekenhuizen in zeer afgelegen gebieden. Na de zomer moet het principeakkoord definitief worden vastgelegd.