Zo werkt het nieuwe systeem dat je rijbewijs afneemt na 12 punten

18 feb , 12:00 • Verkeer

België is een van de laatste "witte vlekken" op de Europese kaart als het gaat om het puntensysteem. Terwijl Frankrijk, Duitsland en Luxemburg al decennia werken met strafpunten, bleef het in Brussel bij praten. Maar de cijfers liegen niet: met bijna 500 verkeersdoden per jaar is de druk op de federale regering om in te grijpen enorm.

De huidige politieke discussie draait niet om een kopie van het Franse model, maar om een specifiek Belgische variant. In plaats van te spreken over "punten", focust de regering op een centraal dataregister voor veelplegers.

Het principe blijft echter hetzelfde: wie herhaaldelijk zware overtredingen begaat, bouwt een "strafblad" op in een digitale databank. Zodra een bepaalde drempel aan overtredingen wordt bereikt, treedt er een automatisch mechanisme in werking. Dit voorkomt dat hardleerse brokkenmakers simpelweg hun boetes betalen en ongestraft verder kunnen rijden.

Hoe zou het systeem werken?

Volgens de meest recente voorstellen en beleidsnota's ziet de blauwdruk er als volgt uit:

1. De Drempel van 12 Punten

In tegenstelling tot Frankrijk, waar je punten verliest, zou België kiezen voor een systeem waarbij je punten opbouwt.

Elke zware overtreding (3de of 4de graad) levert een bepaald aantal punten op.
Bij het bereiken van 12 punten volgt er een automatische sanctie.

2. Punten voor de "Grote Killers"

Niet elke parkeerfout telt mee. Het systeem richt zich op de drie grootste doodsoorzaken in het verkeer:

Snelheid: Overtredingen van meer dan 20 km/u boven de limiet.
Afleiding: Gsm-gebruik achter het stuur (sinds 2025 al een derdegraadsovertreding).
Intoxicatie: Rijden onder invloed van alcohol of drugs. Sinds februari 2026 wordt het rijbewijs overigens al onmiddellijk ingetrokken vanaf 0,35 mg/l uitgeademde lucht.

3. De Sancties: Van Cursus naar Rijverbod

Het doel is niet enkel bestraffen, maar vooral heropvoeden.

Tussenfase: Bij 6 of 8 punten krijgt de bestuurder een officiële waarschuwing en het aanbod om een vrijwillige sensibiliseringscursus te volgen (waarmee punten kunnen worden afgetrokken).
Eindfase: Bij 12 punten volgt een onmiddellijk rijverbod van minimaal drie maanden en een verplichte verschijning voor de politierechter.

De Rol van Vlaanderen: Het Verkeersveiligheidsplan 2026-2030

Vlaams minister van Mobiliteit Annick De Ridder heeft begin 2026 het nieuwe Verkeersveiligheidsplan goedgekeurd. Hoewel de federale overheid bevoegd is voor het rijbewijs, voert Vlaanderen de druk op.

Vlaanderen zet volop in op een eigen verwerkingscentrum voor boetes (via VLABEL). Dit centrum moet ervoor zorgen dat élke overtreding geregistreerd wordt in het veelplegersregister. De boodschap is duidelijk: de administratieve achterstand die vroeger leidde tot straffeloosheid, wordt weggewerkt.

"Het is onze ambitie om tegen 2030 het aantal verkeersdoden te halveren. Een rechtvaardige handhaving waarbij recidivisten niet wegkomen met enkel een boete, is essentieel", aldus het kabinet-De Ridder.

Waarom is het er nog niet?

De grootste struikelblokken blijven van politieke en technische aard:

Privacy: Er is veel discussie over wie toegang krijgt tot het centrale register (politie, verzekeraars, werkgevers?).
Handhaving: Zonder voldoende controles (flitspalen, trajectcontroles en mobiele teams) heeft een puntensysteem weinig zin.
Politieke verdeeldheid: Vooral aan Franstalige zijde vreesde men in het verleden dat het systeem de "sociale doodsteek" zou betekenen voor mensen die hun auto beroepsmatig nodig hebben.

Wat betekent dit voor jou?

Hoewel de definitieve "puntenkaart" in je portefeuille er nog niet is, merk je de effecten al. De politie werkt sinds januari 2026 met een veel strengere aanpak waarbij recidivisten systematisch voor de rechter moeten verschijnen, zelfs zonder officieel puntensysteem. De digitale infrastructuur wordt nu zo klaargestoomd dat een overstap naar een volwaardig rijbewijs met punten slechts een kwestie van tijd lijkt.