Het is een waarschuwing die we van jongs af aan hebben meegekregen: "Eén keer ontdooid, nooit meer terug in de vriezer." Het zou levensgevaarlijk zijn en een garantie voor voedselvergiftiging. Maar klopt die ijzeren wet wel? Liesbeth Van de Voorde van het FAVV zorgde op
Radio 2 voor een kleine schokgolf door te bevestigen dat het technisch gezien
wel mag. Al hangt er een cruciale "maar" aan vast die bepaalt of je maaltijd veilig blijft of verandert in een bacteriële tijdbom.
Het geheim van veilig herinvriezen zit hem niet in het vriesproces zelf, maar in de manier waarop je ontdooit. Wanneer je voedsel invriest, gaan bacteriën en micro-organismen namelijk niet dood; ze gaan in een soort "winterslaap". Zodra de temperatuur stijgt, worden ze wakker en beginnen ze zich razendsnel te vermenigvuldigen. Volgens het FAVV is er echter één veilige zone: de koelkast.
De "koelkast-regel" is heilig
De enige manier waarop je een ontdooid product veilig opnieuw in de vriezer mag stoppen, is als het volledig in de koelkast is ontdooid. In de koelkast blijft de temperatuur laag genoeg (idealiter rond de 4°C) om de explosieve groei van bacteriën tegen te houden. De koudeketen wordt zo nauwelijks onderbroken, waardoor het risico beperkt blijft.
Heb je het vlees of de vis echter op het aanrecht laten liggen, in warm water gelegd of in de magnetron ontdooid? Dan is het onherroepelijk gedaan. In die gevallen is de buitenkant van het product al zo warm geworden dat de bacteriën een feestmaal hebben aangericht. Die bacteriën overleven de vriezer en zullen je de volgende keer dat je het ontdooit genadeloos ziek maken.
Waarom het FAVV het toch afraadt
Hoewel het vanuit het oogpunt van voedselveiligheid mag (mits in de koelkast ontdooid), is het Agentschap nog steeds geen fan van de praktijk. "Het kan, maar we gaan het zeker niet aanraden", aldus Van de Voorde. Dat heeft vooral te maken met de kwaliteit van je eten.
Wat gebeurt er met je eten bij herinvriezen?
- Smaakverlies: Bij elke vriesbeurt ontstaan er ijskristallen die de celstructuur van het voedsel beschadigen.
- Vochtverlies: Wanneer je vlees voor de tweede keer ontdooit, verliest het veel sappen, waardoor het na bereiding taai en droog aanvoelt.
- Textuur: Vooral groenten en fruit veranderen na twee keer invriezen vaak in een onsmakelijke brij.
De veilige tussenstap: Eerst koken
Wil je echt op safe spelen en de kwaliteit redden? Dan is er een slimme achterpoort. Als je rauw vlees ontdooit, kun je het bereiden (bijvoorbeeld bakken of er soep/stoverij van maken) en het daarna opnieuw invriezen. Door het verhitten dood je namelijk de meeste bacteriën die tijdens het ontdooien zijn ontstaan. Zo begin je met een "schone lei" in de vriezer en blijft je restje lasagne of bolognaisesaus perfect veilig voor een volgende keer.