Dreigt ons land zonder stroom te vallen? Nieuwste cijfers zijn onrustwekkend

België zal de komende jaren veel meer elektriciteit nodig hebben dan vandaag. Elektrische wagens, warmtepompen, datacenters en een steeds verder elektrificerende industrie zorgen voor een stevige toename van de vraag. Maar nieuwe productiecapaciteit komt veel trager op gang dan gepland. Volgens recente analyses dreigt België daardoor vanaf het midden van de jaren 2030 structureel afhankelijker te worden van stroom uit het buitenland. Dat schrijft De Tijd.

Die waarschuwing komt niet uit politieke hoek, maar van hoogspanningsnetbeheerder Elia.

In zijn toekomstscenario’s gaat Elia ervan uit dat de Belgische elektriciteitsvraag stijgt van ongeveer 80 terawattuur vandaag naar zo’n 110 terawattuur tegen 2035. Dat is een groei met meer dan een derde in amper tien jaar tijd.

Om die stijging op te vangen, is tegen dan minstens 4,4 gigawatt extra productiecapaciteit nodig. Zonder die bijkomende capaciteit dreigt België vaker elektriciteit te moeten invoeren of terug te vallen op gasgestookte centrales om het licht aan te houden.

Offshore windenergie moest een belangrijk deel van de oplossing worden, maar ook daar loopt het schema spaak. Waar aanvankelijk drie nieuwe windparken tegen 2030 gepland waren, verwacht Elia nu dat er vóór dat jaar geen extra capaciteit meer bijkomt in de Belgische Noordzee.

Een eerste nieuw windpark van 700 megawatt zou ten vroegste in 2032 operationeel zijn. Een derde park, goed voor 1.400 megawatt, wordt zelfs pas tussen 2035 en 2040 verwacht. Ook plannen om via het energie-eiland verbindingen te maken met buitenlandse windparken, bijvoorbeeld richting Denemarken, zijn voorlopig opgeborgen.

Het energie-eiland in de Noordzee moest België uitbouwen tot een knooppunt voor groene elektriciteit. Maar nadat de kostenraming opliep van 2,2 naar meer dan 7 miljard euro, werd het project sterk teruggeschroefd. Een deel van de elektrische infrastructuur werd geschrapt, waardoor ook internationale ambities werden afgezwakt.

Dat betekent minder flexibiliteit en minder import- en exportmogelijkheden op momenten van schaarste of overschot.

Nieuwe kerncentrales worden vaak genoemd als oplossing, maar op korte termijn bieden ze weinig soelaas. Volgens een voorbereidende studie van ingenieursbureau Tractebel kunnen nieuwe grote kerncentrales op zijn vroegst tegen 2039 klaar zijn. Door de gekende vertragingen in nucleaire projecten is het realistischer dat ze pas rond 2042 operationeel worden.

Dat is te laat om het verwachte capaciteitsprobleem in de jaren 2030 op te vangen. Elia rekent daarom pas na 2040 op nieuwe nucleaire productie.

Opvallend is dat Elia in al zijn scenario’s ervan uitgaat dat Doel 4 en Tihange 3 niet stoppen in 2035, maar tot 2050 blijven draaien. Samen leveren die twee reactoren ongeveer 2 gigawatt vermogen.

Zonder die verlenging wordt het volgens Elia bijzonder moeilijk om de bevoorradingszekerheid te garanderen, zeker als nieuwe projecten verder vertragen.

Als de binnenlandse productie de stijgende vraag niet kan volgen, zal België vaker elektriciteit moeten invoeren. Elia waarschuwt dat dit de afhankelijkheid van het buitenland vergroot en de prijzen gevoeliger maakt voor internationale schokken.

De conclusie is duidelijk: zonder snelle en doordachte investeringen in productie én infrastructuur dreigt de Belgische stroomvoorziening na 2035 onder zware druk te komen staan.